Multilingual Folk Tale Database


Marienkind (Jacob & Wilhelm Grimm)

Con đức bà Maria Our Lady's Child
unknown author Margaret Hunt
Vietnamese English
Xưa có vợ chồng người tiều phu sống trong một khu rừng lớn, họ chỉ có mỗi một người con gái lên ba tuổi. Hard by a great forest dwelt a wood-cutter with his wife, who had an only child, a little girl three years old.
Họ nghèo lắm, nghèo đến nỗi bánh ăn hàng ngày cũng không có, không biết lấy gì để nuôi con. They were, however, so poor that they no longer had daily bread, and did not know how to get food for her.
Một buổi sáng kia, người tiều phu vào rừng đốn củi, đương đốn cây, bác bỗng thấy một người đàn bà béo đẹp đứng trước mặt mình, người đàn bà ấy đầu đội vương miện có những ngôi sao lấp lánh, bà nói: - Ta là Đức bà Maria, mẹ Đức Chúa Giêsu. One morning the wood-cutter went out sorrowfully to his work in the forest, and while he was cutting wood, suddenly there stood before him a tall and beautiful woman with a crown of shining stars on her head, who said to him, "I am the Virgin Mary, mother of the child Jesus.
Ngươi nghèo khó, túng thiếu. Thou art poor and needy, bring thy child to me, I will take her with me and be her mother, and care for her."
Hãy đưa đứa con của ngươi để ta nuôi nó, ta sẽ chăm sóc nó như mẹ với con. The wood-cutter obeyed, brought his child, and gave her to the Virgin Mary, who took her up to heaven with her.
Người tiều phu vâng theo, đưa con cho Đức bà Maria mang theo lên trời. There the child fared well, ate sugar-cakes, and drank sweet milk, and her clothes were of gold, and the little angels played with her.
Đứa bé ở trên đó sung sướng lắm, được ăn bánh bích qui, uống sữa, quần áo thêu bằng sợi vàng ròng óng ánh, được vui chơi cùng với các thiên thần. And when she was fourteen years of age, the Virgin Mary called her one day and said, "Dear child, I am about to make a long journey, so take into thy keeping the keys of the thirteen doors of heaven.
Lúc đứa trẻ vừa tròn mười bốn tuổi, Đức bà Maria cho gọi đến và nói: - Con yêu dấu, mẹ phải đi xa. Twelve of these thou mayest open, and behold the glory which is within them, but the thirteenth, to which this little key belongs, is forbidden thee.
Giờ mẹ giao cho con chìa khóa của mười ba cửa ở trên thượng giới này. Beware of opening it, or thou wilt bring misery on thyself."
Con chỉ được phép mở mười hai cửa để ngắm nghía những vật kỳ diệu. The girl promised to be obedient, and when the Virgin Mary was gone, she began to examine the dwellings of the kingdom of heaven.
Nhưng cửa thứ mười ba - đây chính chiếc chìa khóa nhỏ này - cấm con không được mở. Each day she opened one of them, until she had made the round of the twelve.
Con chớ có mở mà nguy khốn. In each of them sat one of the Apostles in the midst of a great light, and she rejoiced in all the magnificence and splendour, and the little angels who always accompanied her rejoiced with her.
Cô bé hứa vâng theo lời dặn. Then the forbidden door alone remained, and she felt a great desire to know what could be hidden behind it, and said to the angels, "I will not quite open it, and I will not go inside it, but I will unlock it so that we can just see a little through the opening."
Sai khi Đức bà Maria đi, cứ mỗi ngày cô bé lại mở một cửa buồng để vào xem, ngồi trong phòng là một vị giáo đồ hào quang chói tỏa ra xung quanh, cô cũng như các thiên thần cùng đi xem đều hết sức vui mừng khi được thấy mười hai căn phòng trang hoàng lộng lẫy, tráng lệ. "Oh, no," said the little angels, "that would be a sin.
Lòng hiếu kỳ thôi thúc cô bé. The Virgin Mary has forbidden it, and it might easily cause thy unhappiness."
Cô nói: - Tôi không định mở chiếc cửa thứ mười ba để bước vào trong ngắm nghía, nhưng tôi muốn hé mở để chúng ta ngó xem thôi. Then she was silent, but the desire in her heart was not stilled, but gnawed there and tormented her, and let her have no rest.
Các thiên thần can: - Ấy chớ có hé mở. And once when the angels had all gone out, she thought, "Now I am quite alone, and I could peep in.
Thế là có tội với Đức bà Maria đấy, đừng có làm mà khốn. If I do it, no one will ever know."
Cô bé nín lặng, nhưng tính tò mò làm cho cô lòng bứt rứt không yên, lúc các thiên thần đi khuất, cô nảy ra ý nghĩ: - Giờ còn mình ta, ta có ngó nhòm vào thì đâu có ai hay biết. She sought out the key, and when she had got it in her hand, she put it in the lock, and when she had put it in, she turned it round as well.
Cô lục tìm và lấy chìa khóa tra vào ổ và quay, cửa bật mở toang, cô thấy Đức Chúa Trời ngồi giữa hào quang rực lửa, cô đứng ngẩn người ra ngắm nghía, tò mò cô đưa ngón tay với ra vào chỗ vòng hào quang, ngón tay cô lập tức vàng óng như mạ. Hoảng sợ, cô dập ngay cửa lại và co cẳng chạy mất. Then the door sprang open, and she saw there the Trinity sitting in fire and splendour.
Cơn hoảng hốt ấy làm cho tim cô cứ đập thình thịch. She stayed there awhile, and looked at everything in amazement; then she touched the light a little with her finger, and her finger became quite golden.
Đã thế, lau rửa kỳ cọ bao nhiêu màu vàng ở ngón tay vẫn không hết. Immediately a great fear fell on her.
Ít lâu sau Đức bà Maria về, cho gọi cô tới nộp chùm chìa khóa, bà nhìn thẳng mặt cô bé dò hỏi: - Con có mở chiếc cửa thứ mười ba không đấy? She shut the door violently, and ran away.
- Không ạ. Đức bà Maria đưa tay lên ngực cô bé, thấy tim cô đập dồn dập, bà biết ngay cô đã không nghe lời, đã tự ý mở cửa đó ra. Her terror too would not quit her, let her do what she might, and her heart beat continually and would not be still; the gold too stayed on her finger, and would not go away, let her rub it and wash it never so much.
Đức bà Maria lại hỏi: - Có chắc chắn là con không mở cửa không? It was not long before the Virgin Mary came back from her journey.
Lại một lần nữa cô bé thưa: - Thưa không ạ. Nhìn ngón tay vàng óng của cô bé, Đức bà Maria biết ngay là cô đã đưa tay ra sờ phải hào quang. She called the girl before her, and asked to have the keys of heaven back.
Người biết ngay là cô bé phạm lỗi, nhưng người vẫn hỏi lại lần thứ ba: - Con có mở cửa đó không? When the maiden gave her the bunch, the Virgin looked into her eyes and said, "Hast thou not opened the thirteenth door also?"
Lần thứ ba này, cô bé vẫn đáp: - Thưa không ạ. Lúc đó Đức bà Maria nói: - Con không nghe lời ta, đã thế con còn nói dối, con không xứng đáng được ở thượng giới nữa. "No," she replied.
Bỗng cô gái thiếp đi, khi tỉnh dậy, cô thấy mình đang nằm trong rừng sâu. Then she laid her hand on the girl's heart, and felt how it beat and beat, and saw right well that she had disobeyed her order and had opened the door.
Cô muốn mở mồm kêu la nhưng không sao nói lên lời. Then she said once again, "Art thou certain that thou hast not done it?"
Cô chồm dậy tính chạy khỏi nơi đây, nhưng chạy hướng nào cũng bị mắc lại bởi những bụi gai, cô không sao ra khỏi nơi ấy. "Yes," said the girl, for the second time.
Ở giữa nơi hoang vắng này lại có một cây cổ thụ, đúng rồi gốc cây rỗng có thể là chỗ trí ẩn tốt, cô nghĩ vậy và cố bò tới gốc cây khi bóng đêm buông xuống. Then she perceived the finger which had become golden from touching the fire of heaven, and saw well that the child had sinned, and said for the third time, "Hast thou not done it?"
Cô ngủ ngon lành trong hốc cây mà chẳng sợ gió bão, mưa rơi. "No," said the girl for the third time.
Nhưng cuộc sống nơi đây gian khổ quá, nhìn ngắm bầu trời, nơi các thiên thần đang vui chơi, bỗng cô òa lên khóc. Then said the Virgin Mary, "Thou hast not obeyed me, and besides that thou hast lied, thou art no longer worthy to be in heaven."
Thức ăn của cô chỉ toàn rễ, củ và dâu rừng. Then the girl fell into a deep sleep, and when she awoke she lay on the earth below, and in the midst of a wilderness.
Mùa thu tới, cô gắng thu gom hạt dẻ và lá cây, rồi đem về hang của mình trong gốc cây. She wanted to cry out, but she could bring forth no sound.
Thức ăn của cô trong mùa đông là số hạt dẻ thu gom được. She sprang up and wanted to run away, but whithersoever she turned herself, she was continually held back by thick hedges of thorns through which she could not break.
Những lúc tuyết rơi, trời lạnh giá, cô rúc vào trong đống lá cho đỡ lạnh như những thú rừng khốn khó khác. In the desert, in which she was imprisoned, there stood an old hollow tree, and this had to be her dwelling-place.
Rồi quần áo cô rách tả tơi từng mảnh. Into this she crept when night came, and here she slept.
Khi ánh nắng mùa hè chói chang chiếu xuống, cô ra ngồi sưởi nắng, tóc xõa che người như chiếc áo khoác lên thân cô. Here, too, she found a shelter from storm and rain, but it was a miserable life, and bitterly did she weep when she remembered how happy she had been in heaven, and how the angels had played with her.
Cô sống trong cảnh hoang vu, khốn khổ thiếu thốn hết năm này sang năm khác. Roots and wild berries were her only food, and for these she sought as far as she could go.
Lần ấy, khi mùa xuân tới, cây đâm chồi xanh khắp khu rừng, vua đi săn nai, con nai chạy ngay vào trong bụi cây, vừa xuống ngựa và dùng gươm chém phạt bụi gai để mở đường. In the autumn she picked up the fallen nuts and leaves, and carried them into the hole.
Khi vào tới nơi, nhà vua nhìn thấy một cô gái đẹp tuyệt trần đang ngồi dưới gốc cây, tóc vàng xõa phủ khắp người tới chân. The nuts were her food in winter, and when snow and ice came, she crept amongst the leaves like a poor little animal that she might not freeze.
Nhà vua ngạc nhiên trước cảnh tượng ấy, đứng ngắm nhìn, rồi vua cất tiếng hỏi: - Cô là ai? Before long her clothes were all torn, and one bit of them after another fell off her.
Mà tại sao lại ngồi ở nơi hoang vắng như thế? Cô không sao động đậy được môi để trả lời. As soon, however, as the sun shone warm again, she went out and sat in front of the tree, and her long hair covered her on all sides like a mantle.
Nhà vua lại hỏi: - Cô có cùng đi với tôi về hoàng cung không? Thus she sat year after year, and felt the pain and misery of the world.
Cô khẽ gật đầu đồng ý. One day, when the trees were once more clothed in fresh green, the King of the country was hunting in the forest, and followed a roe, and as it had fled into the thicket which shut in this bit of the forest, he got off his horse, tore the bushes asunder, and cut himself a path with his sword.
Nhà vua bế cô đặt lên ngựa, đưa cô về. When he had at last forced his way through, he saw a wonderfully beautiful maiden sitting under the tree; and she sat there and was entirely covered with her golden hair down to her very feet.
Về tới hoàng cung, nhà vua đưa cho cô nhiều quần áo đẹp và đủ mọi thứ trang sức. He stood still and looked at her full of surprise, then he spoke to her and said, "Who art thou?
Tuy cô câm lặng, nhưng cô đẹp và dễ thương đến mức nhà vua yêu thương cô vô cùng và sau đó hôn lễ được tổ chức. Why art thou sitting here in the wilderness?"
Năm sau, hoàng hậu sinh được một hoàng tử. Ngay trong đêm ấy, khi hoàng hậu đang nằm một mình trên giường thì Đức bà Maria xuất hiện và nói: - Nếu con nói ra sự thật và thú nhận, chính con là người mở cánh cửa cấm thì ta sẽ mở mồm cho con và trả lại con giọng nói khi xưa. But she gave no answer, for she could not open her mouth.
Nếu con cứ ngoan cố trong tội lỗi thì ta sẽ mang theo đứa bé mới đẻ này. The King continued, "Wilt thou go with me to my castle?"
Hoàng hậu chỉ ú ớ nói: - Con không mở cửa cấm. Then she just nodded her head a little.
Đức bà Maria ẳm đứa trẻ đi mất. The King took her in his arms, carried her to his horse, and rode home with her, and when he reached the royal castle he caused her to be dressed in beautiful garments, and gave her all things in abundance.
Sáng hôm sau, không ai thấy đứa trẻ mới sinh, mọi người thì thầm, hoàng hậu ăn thịt người và hình như ăn chính con mình. Although she could not speak, she was still so beautiful and charming that he began to love her with all his heart, and it was not long before he married her.
Hoàng hậu nghe rõ những lời đồn đại của thiên hạ nhưng không sao mở mồm ra được để thanh minh cho mình. After a year or so had passed, the Queen brought a son into the world.
Nhà vua rất yêu thương hoàng hậu, nên cũng không tin những lời đồn đại kia. Thereupon the Virgin Mary appeared to her in the night when she lay in her bed alone, and said, "If thou wilt tell the truth and confess that thou didst unlock the forbidden door, I will open thy mouth and give thee back thy speech, but if thou perseverest in thy sin, and deniest obstinately, I will take thy new-born child away with me."
Năm sau, hoàng hậu lại sinh ra một cậu con trai. Then the Queen was permitted to answer, but she remained hard, and said, "No, I did not open the forbidden door;" and the Virgin Mary took the new-born child from her arms, and vanished with it.
Ngay trong đêm ấy, Đức bà Maria lại xuất hiện và nói: - Nếu con thú nhận rằng chính con đã mở cửa cấm thì ta trả lại con và giải thoát cho cái lưỡi của con. Next morning, when the child was not to be found, it was whispered among the people that the Queen was a man-eater, and had killed her own child.
Nếu con cứ ngoan cố trong tội lỗi thì ta sẽ mang theo đi đứa trẻ mới đẻ này. She heard all this and could say nothing to the contrary, but the King would not believe it, for he loved her so much.
Hoàng hậu lại ú ớ nói: - Không, con không mở cửa cấm. When a year had gone by the Queen again bore a son, and in the night the Virgin Mary again came to her, and said, "If thou wilt confess that thou openedst the forbidden door, I will give thee thy child back and untie thy tongue; but if thou continuest in sin and deniest it, I will take away with me this new child also."
Đức bà Maria ẵm đứa trẻ lên và mang theo lên trời. Then the Queen again said, "No, I did not open the forbidden door;" and the Virgin took the child out of her arms, and away with her to heaven.
Sáng sớm hôm sau, khi đứa trẻ đã biến mất, mọi người đồn ầm lên, rằng hoàng hậu đã nuốt tươi con mình. Next morning, when this child also had disappeared, the people declared quite loudly that the Queen had devoured it, and the King's councillors demanded that she should be brought to justice.
Cả triều đình quyết nghị đòi phải hành quyết ngay hoàng hậu. The King, however, loved her so dearly that he would not believe it, and commanded the councillors under pain of death not to say any more about it.
Nhà vua yêu quí hoàng hậu nên ra lệnh, trong triều không ai được nhắc tới chuyện ấy nữa. The following year the Queen gave birth to a beautiful little daughter, and for the third time the Virgin Mary appeared to her in the night and said, "Follow me."
Năm sau, hoàng hậu sinh ra một con gái, lần thứ ba Đức bà Maria lại xuất hiện trong đêm khuya và nói: - Hãy đi theo ta! She took the Queen by the hand and led her to heaven, and showed her there her two eldest children, who smiled at her, and were playing with the ball of the world.
Bà nắm tay hoàng hậu và dẫn lên thiên đường, và chỉ nơi hai đứa con trai của hoàng hậu đang vui chơi bên quả cầu. When the Queen rejoiced thereat, the Virgin Mary said, "Is thy heart not yet softened?
Hoàng hậu rất lấy làm vui mừng, lúc đó Đức bà Maria nói: - Giờ lòng con đã thanh thản chưa? If thou wilt own that thou openedst the forbidden door, I will give thee back thy two little sons."
Nếu con thú nhận mình đã mở cửa cấm, ta sẽ trao lại hai đứa con trai khi xưa. But for the third time the Queen answered, "No, I did not open the forbidden door."
Lần thứ ba hoàng hậu lại nói: - Không, con không mở cửa cấm. Then the Virgin let her sink down to earth once more, and took from her likewise her third child.
Đức bà để hoàng hậu ở lại trần gian một mình và giữ đứa con gái mới đẻ lại. Next morning, when the loss was reported abroad, all the people cried loudly, "The Queen is a man-eater!
Sáng sớm hôm sau, khi mọi người hay tin, họ đồng thanh nói lớn: - Hoàng hậu ăn thịt người nên phải được đưa ra xét xử! Nhà vua không biết ăn nói thế nào nữa. She must be judged," and the King was no longer able to restrain his councillors.
Phiên tòa xét xử hoàng hậu mở, vì không mở mồm thanh minh cho mình được nên hoàng hậu bị tuyên án chết hỏa thiêu. Thereupon a trial was held, and as she could not answer, and defend herself, she was condemned to be burnt alive.
Lửa bắt đầu cháy, hoàng hậu bị trói chặt vào cột, khi lửa bén dần sang chung quanh, hoàng hậu lúc ấy mới hối hận và nghĩ, chỉ có trước khi chết mình mới thú nhận rằng mình đã mở cửa cấm. The wood was got together, and when she was fast bound to the stake, and the fire began to burn round about her, the hard ice of pride melted, her heart was moved by repentance, and she thought, "If I could but confess before my death that I opened the door."
Bỗng hoàng hậu nói lớn: - Thưa Đức bà Maria, chính con đã mở cửa cấm. Then her voice came back to her, and she cried out loudly, "Yes, Mary, I did it;" and straightway rain fell from the sky and extinguished the flames of fire, and a light broke forth above her, and the Virgin Mary descended with the two little sons by her side, and the new-born daughter in her arms.
Trời bỗng nhiên đổ mưa rào như trút nước và dập tắt lửa, rồi Đức bà Maria cùng với hai bé trai - tay bà ẵm bé gái - xuất hiện ngay trên đầu hoàng hậu. She spoke kindly to her, and said, "He who repents his sin and acknowledges it, is forgiven."
Đức bà vui vẻ nói: - Ai biết hối hận về lỗi của mình và thú nhận, người đó sẽ được tha thứ. Đức bà trao cho hoàng hậu ba đứa con, trả lại cho cả giọng nói và ban phước lành cho hoàng hậu. Then she gave her the three children, untied her tongue, and granted her happiness for her whole life.


Change: Change: